BASE jumping – czym jest i dlaczego jest niebezpieczny?
BASE jumping – dwie sylaby, które w środowisku sportów ekstremalnych wzbudzają równy szacunek i grozę. Skrót B.A.S.E. pochodzi od angielskich słów opisujących cztery kategorie obiektów, z których wykonuje się skoki: Building (budynek), Antenna (antena), Span (przęsło, czyli most lub wiadukt) i Earth (ziemia – klif lub ściana skalna). To właśnie bliskość tych obiektów, ekstremalnie krótki czas swobodnego spadania i brak zapasowego spadochronu sprawiają, że BASE jumping co roku trafia na listę najbardziej ryzykownych dyscyplin uprawianych przez człowieka.
Warto od razu zaznaczyć, że BASE jumping i skok ze spadochronem w tandemie to zupełnie inne światy. Tandemowy skok ze spadochronem to aktywność rekreacyjna dla osób spełniających wymagania operatora – wykonywana z 4000 metrów, z pełnym wyposażeniem zabezpieczającym i certyfikowanym instruktorem. BASE jumping to specjalizacja zarezerwowana dla skoczków z setkami skoków klasycznych i latami doświadczenia.
Co oznacza skrót BASE jumping i skąd pochodzi ta dyscyplina?
B.A.S.E. oznacza cztery kategorie obiektów: budynki, anteny, przęsła i ziemię rozumianą jako naturalne wzniesienia lub klify. To nazwa pochodząca od miejsca wyjścia, a nie osobny rodzaj skoku tandemowego.
Warunki i dozwolony dostęp do obiektu różnią się w zależności od miejsca. Pozwolenie właściciela nie zastępuje wszystkich zasad związanych z organizacją skoku. Nie należy traktować informacji z filmu jako potwierdzenia legalności lub dostępności obiektu.
Skoczkowi BASE przyznawany jest unikalny numer rejestracyjny dopiero po potwierdzonym wykonaniu skoku z każdej z czterech kategorii – stąd angielskie wyrażenie „completing one’s BASE number”, oznaczające zamknięcie pełnego zestawu kategorii.
Z czego wynika ryzyko BASE jumpingu?
Nie ma jednego globalnego wskaźnika, który pozwala rzetelnie porównać każdy skok BASE z każdym skokiem z samolotu. Bliskość przeszkód, niewielki zapas wysokości oraz specyfika wyposażenia ograniczają możliwości reakcji. Dlatego nie należy przenosić statystyk lotniskowych na BASE ani nazywać jednej dyscypliny „najniebezpieczniejszą” bez określenia metody porównania.
Jeden spadochron i kilka sekund na decyzję
Zestaw używany do skoków z samolotu ma spadochron główny i zapasowy; może też zawierać AAD. Typowe zestawy BASE są skonstruowane inaczej. AAD działa po spełnieniu progów wysokości i prędkości właściwych dla modelu oraz trybu urządzenia. Przykładowo Tandem CYPRES 2 ma próg 580 m nad ziemią przy prędkości pionowej przekraczającej 35 m/s. To zabezpieczenie awaryjne, a nie normalna wysokość otwarcia ani zamiennik działania instruktora. instrukcja obsługi automatu.
Dla porównania: przy tandemowym skoku ze spadochronem z 4000 metrów instruktor otwiera spadochron na wysokości około 1500 metrów, co zapewnia wielominutowy lot pod czaszą i kilkukrotnie wyższy margines bezpieczeństwa dla obu osób. W BASE jumpingu takiego marginesu nie ma.
Bliskość obiektów i nieprzewidywalność otoczenia
Samolot podczas klasycznego skoku przemieszcza się w otwartej przestrzeni, z dala od jakichkolwiek przeszkód. Base jumper skacze w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu i zazwyczaj w pobliżu kolejnych przeszkód: ścian skalnych, drzew, linii wysokiego napięcia, tafli wody. Nawet minimalne odchylenie od planowanej trajektorii może oznaczać kontakt z przeszkodą zanim spadochron zdąży w pełni się otworzyć i nabrać nośności.
Do tego dochodzi meteorologia. Podmuch wiatru, który przy klasycznym skoku stanowi jedynie dyskomfort, przy BASE jumpingu potrafi zepchnąć skoczka na ścianę klifu lub w kierunku struktury, z której skacze. Właśnie dlatego w popularnych miejscach umożliwiających takie skoki – jak Kjerag lub Pulpit Rock w Norwegii – sezony skoków wiążą się z rygorystyczną selekcją pogodową i wielogodzinnym wyczekiwaniem na odpowiednie okno wiatrowe.
Jak wygląda droga do BASE jumpingu – wymagania i szkolenie?
Przygotowanie do BASE wymaga odrębnego szkolenia, oceny umiejętności i doświadczenia. Sama liczba skoków z samolotu nie jest kwalifikacją do skoku z obiektu. Ten artykuł wyjaśnia różnice między dyscyplinami i nie stanowi instrukcji wykonania skoku BASE.
Ukończenie etapu AFF nie jest automatycznie uzyskaniem pełnych kwalifikacji skoczka. Dalsze skoki, ćwiczenia i egzaminy odbywają się według programu ośrodka. Polskie świadectwo kwalifikacji PJ i licencje USPA to odrębne systemy; zakres uprawnień należy sprawdzić w dokumentacji wybranej szkoły i właściwej organizacji.
Zasady dostępu i wykonywania skoków trzeba sprawdzić dla konkretnego obiektu i kraju. Ten poradnik nie rozstrzyga statusu prawnego dowolnego skoku BASE.
BASE jumping a wingsuit – kiedy ryzyko sięga zenitu?
Wingsuit to kombinezon ze specjalnymi membranami między ramionami i nogami, tworzącymi coś w rodzaju skrzydeł. Podczas klasycznego skoku z samolotu wingsuit pozwala na lot poziomy z prędkością dochodzącą do 250 km/h i szybowanie przez kilka minut przed otwarciem spadochronu. Połączenie wingsuitu z BASE jumpingiem – tzw. WS BASE lub wingsuit BASE jumping – wiąże się z dodatkowym ryzykiem kontaktu z terenem.
Wingsuit BASE łączy lot w kombinezonie ze skokiem z obiektu. Bliskość terenu wymaga szczególnego planowania i pozostawia mały margines na błąd. Nagranie internetowe nie pokazuje pełnego przygotowania ani ryzyka konkretnego przelotu.
Tandemowy skok ze spadochronem – pierwsze doświadczenie z instruktorem z 4000 metrów
BASE jumping pozostaje domeną wąskiej grupy skoczków z wieloletnim doświadczeniem i pasją, która graniczy z powołaniem. Dla wszystkich, którzy chcą doświadczyć swobodnego spadania, widoku z tysięcy metrów nad ziemią i uczucia lotu – istnieje inna forma pierwszego doświadczenia ze spadochronem: skok w tandemie z certyfikowanym instruktorem.
Tandem jest skokiem pasażera połączonego z instruktorem. AFF natomiast służy nauce skakania na własnym zestawie spadochronowym. Obejmuje teorię, ćwiczenia naziemne, zadania w powietrzu i ocenę postępów. Opis etapów znajduje się w poradnikach o szkoleniu AFF.
Czytaj także
Wybierz lokalizację i kup voucher na skok
Porównaj ceny i pakiety dostępne na lotniskach w całej Polsce. Voucher jest ważny 12 miesięcy, a termin ustalany jest po zakupie.
